COVID-19
Czym jest COVID-19 i jak się objawia
Definicja wirusa SARS-CoV-2
COVID-19 to choroba zakaźna wywołana przez koronawirusa SARS-CoV-2, która po raz pierwszy została zidentyfikowana w Chinach w 2019 roku. Wirus należy do rodziny koronawirusów i atakuje głównie układ oddechowy człowieka.
Główne objawy choroby
Najczęstsze objawy COVID-19 to gorączka, suchy kaszel, duszności oraz utrata smaku i węchu. Mogą również występować bóle mięśni, ból gardła, zmęczenie i problemy żołądkowo-jelitowe.
Sposoby transmisji
Wirus przenosi się głównie drogą kropelkową podczas kaszlu, kichania lub mówienia. Zakażenie może nastąpić także przez kontakt z zainfekowanymi powierzchniami, a następnie dotknięcie oczu, nosa lub ust.
Grupy ryzyka
Do grup podwyższonego ryzyka należą osoby powyżej 60. roku życia, chorzy na cukrzycę, choroby serca, astmę oraz osoby z obniżoną odpornością.
Profilaktyka i ochrona przed zakażeniem
Zasady higieny rąk
Regularne mycie rąk przez co najmniej 20 sekund ciepłą wodą z mydłem to podstawa ochrony przed zakażeniem. W przypadku braku dostępu do wody należy używać żelu antybakteryjnego na bazie alkoholu o stężeniu minimum 60%.
Noszenie maseczek ochronnych
Maseczki chirurgiczne lub materiałowe powinny zakrywać nos i usta, szczególnie w miejscach publicznych i w obecności innych osób. Maseczki FFP2 oferują wyższy poziom ochrony.
Dystans społeczny i dezynfekcja
Zaleca się utrzymywanie odległości co najmniej 1,5 metra od innych osób oraz regularne dezynfekowanie często dotykanych powierzchni preparatami na bazie alkoholu.
Dostępne preparaty profilaktyczne w polskich aptekach
W aptekach dostępne są następujące środki ochrony:
- Żele antybakteryjne i płyny do dezynfekcji rąk
- Maseczki ochronne różnych typów
- Chusteczki dezynfekujące do powierzchni
- Preparaty witaminowe wzmacniające odporność
- Płyny do płukania gardła o działaniu antyseptycznym
Leczenie objawowe COVID-19
Leki przeciwgorączkowe dostępne w Polsce
W przypadku wysokiej gorączki towarzyszącej COVID-19, najczęściej stosowanymi lekami w Polsce są paracetamol i ibuprofen. Paracetamol jest bezpieczny dla większości pacjentów i może być stosowany w dawce do 4 gramów dziennie u dorosłych. Ibuprofen, będący lekiem przeciwzapalnym, również skutecznie obniża gorączkę, jednak należy zachować ostrożność u osób z problemami żołądkowymi lub nerkowym.
Preparaty wspomagające leczenie objawów
Polskie apteki oferują szeroki wybór preparatów łagodzących objawy COVID-19. Na kaszel suchy pomogą syropy z dekstrometorfanem, natomiast na ból gardła skuteczne są pastylki z benzydaminą lub chlorheksydyną. Preparaty nawilżające błony śluzowe, takie jak spraye z wodą morską, przynoszą ulgę w przypadku suchości nosa i gardła.
Suplementy wspierające odporność
Ważną rolę w okresie choroby odgrywają suplementy wspierające układ immunologiczny:
- Witamina D3 - zalecana dawka 2000-4000 jednostek dziennie
- Cynk - w dawce 8-15 mg dziennie dla dorosłych
- Witamina C - do 1000 mg dziennie w okresie infekcji
- Preparaty na nieżyt nosa zawierające ksylometazolinę lub oksymetazolinę
Testowanie na obecność COVID-19
Rodzaje testów dostępnych w polskich aptekach
Polskie apteki oferują różne typy testów do wykrywania COVID-19, dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjentów. Każdy rodzaj testu ma swoje specyficzne zastosowanie i różni się dokładnością oraz czasem wykonania.
Testy antygenowe
Testy antygenowe są najpopularniejszym wyborem ze względu na szybkość otrzymania wyniku - już po 15-20 minutach. Wykonuje się je poprzez pobranie wymazu z nosa lub gardła. Wynik pozytywny wskazuje na aktywną infekcję, jednak w przypadku wątpliwości zaleca się potwierdzenie testem PCR. Cena testów antygenowych w polskich aptekach waha się od 15 do 35 złotych.
Testy PCR i serologiczne
Testy PCR są najbardziej dokładne i zalecane przy objawach choroby lub kontakcie z osobą zakażoną. Wynik otrzymuje się po 24-48 godzinach, a koszt wynosi od 80 do 150 złotych. Testy serologiczne wykrywają przeciwciała i są przydatne do określenia, czy organizm zetknął się wcześniej z wirusem. Dostępność wszystkich typów testów w polskich aptekach jest obecnie dobra, choć może się różnić w zależności od regionu.
Wsparcie organizmu w trakcie choroby
Probiotyki wspierające mikroflorę jelitową
COVID-19 może negatywnie wpłynąć na równowagę mikroflory jelitowej, szczególnie podczas przyjmowania antybiotyków. Probiotyki zawierające szczepy Lactobacillus i Bifidobacterium pomagają przywrócić naturalną florę bakteryjną jelit, wspierając tym samym odporność organizmu i poprawiając trawienie.
Preparaty elektrolitowe przy odwodnieniu
Gorączka, biegunka i zmniejszony apetyt mogą prowadzić do odwodnienia. Preparaty elektrolitowe w proszku lub gotowe roztwory uzupełniają niezbędne minerały jak sód, potas i magnez, przywracając właściwą równowagę wodną organizmu.
Leczenie objawów miejscowych
Ból gardła i kaszel to częste objawy COVID-19. Pomocne są:
- Syropy na kaszel z dekstrometorfanem lub guajafenezyną
- Pastylki do ssania z substancjami znieczulającymi
- Spray do gardła z właściwościami przeciwzapalnymi
- Inhalatory i nebulizatory z solą fizjologiczną
Monitorowanie stanu zdrowia
Termometry elektroniczne pozwalają na regularne kontrolowanie temperatury ciała, natomiast pulsoksymetry umożliwiają monitorowanie saturacji krwi tlenem - ważnego parametru w COVID-19. Suplementy z wit. C, D3 i cynkiem wspierają regenerację po przechorowaniu.
Szczepienia przeciw COVID-19 i informacje dodatkowe
Rodzaje szczepionek dostępnych w Polsce
W Polsce dostępne są szczepionki mRNA (Pfizer-BioNTech, Moderna) oraz szczepionki wektorowe (Johnson & Johnson). Wszystkie są skuteczne w zapobieganiu ciężkiemu przebiegowi choroby i hospitalizacji. Szczepienia są bezpłatne i dostępne dla wszystkich mieszkańców Polski.
Działania niepożądane po szczepieniu
Najczęstsze objawy poszczepienne to:
- Ból i zaczerwienienie w miejscu wkłucia
- Gorączka i dreszcze
- Bóle mięśniowe i stawowe
- Zmęczenie i ból głowy
Postępowanie po szczepieniu
Objawy poszczepienne łagodzą paracetamol lub ibuprofen. Do lekarza należy zgłosić się przy długotrwałej gorączce powyżej 38,5°C, silnych reakcjach alergicznych lub pogorszeniu stanu zdrowia. Osoby z chorobami przewlekłymi powinny skonsultować szczepienie z lekarzem prowadzącym.
Infolinia COVID-19: 989 (bezpłatna), całodobowa infolinia NFZ: 800 190 590. Szczegółowe informacje dostępne na gov.pl/koronawirus.